Estetik Ameliyatlar Dinen Caiz Midir?

İslam dini, insanın yaratılışını Allah’ın eşsiz sanatının bir tecellisi olarak kabul eder ve fıtratı (doğal yaratılışı) korumayı esas alır. Bu bağlamda, estetik ameliyatların dinen caiz olup olmadığı konusu, Kur’an ve Sünnet ışığında dikkatle incelenmelidir.

Kur’an-ı Kerim’de Yaratılışı Değiştirme Yasağı

Yüce Allah, Kur’an-ı Kerim’de şeytanın insanları saptırmak için çeşitli yollara başvuracağını ve onlara Allah’ın yaratışını değiştirmeyi emredeceğini bildirmektedir. Nisa Suresi’nin 119. ayetinde şöyle buyrulur:

• “Onları mutlaka saptıracağım, muhakkak kuruntulara sokacağım ve kesinlikle onlara emredeceğim de hayvanların kulaklarını yaracaklar (putlar adına nişanlayacaklar), yine onlara emredeceğim de Allah’ın yaratışını değiştirecekler.” Kim Allah’ı bırakıp da şeytanı dost edinirse, şüphesiz o, apaçık bir ziyana uğramıştır.

Bu ayet-i kerime, Allah’ın yarattığı fıtratı (doğal hali) keyfi olarak değiştirmenin, şeytanın insanları saptırma yöntemlerinden biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. İslam alimleri, bu ayeti, “Allah’ın yaratışını değiştirme” ifadesini geniş bir perspektifle ele alarak, insanın kendi bedeninde tıbbi bir zaruret olmaksızın sırf güzelleşme amacıyla yaptığı kalıcı değişiklikleri de bu kapsamda değerlendirmişlerdir.

Hadislerde Fıtratı Bozma ve Estetik Ameliyatlar

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de, insanların fıtratı bozmaya yönelik bazı davranışları yasaklamıştır. Bu yasaklar, genellikle kişinin yaratılışını beğenmeyip daha güzel görünme arzusuyla yaptığı müdahaleleri kapsar. Hadis-i şeriflerde geçen bazı yasaklar şunlardır:

• Abdullah b. Mes’ud (r.a.) şöyle buyurmuştur: “Dövme yapan ve yaptıran, yüzdeki tüyleri alan ve aldıran (kaşlarını incelten), dişlerini seyrelttiren (estetik için dişlerinin arasını açtıran) ve Allah’ın yaratışını değiştiren kadınlara Allah lanet etmiştir.” (Buhari, Libas, 87; Müslim, Libas, 33).
• Bir başka hadiste ise saç ekleyen veya ekleten kadınlara lanet edildiği bildirilmiştir. (Buhari, Libas, 82; Müslim, Libas, 31).

Bu hadisler, fıtratı bozma, yani Allah’ın yarattığı doğal görünümde estetik kaygılarla kalıcı değişiklikler yapmanın haram kılındığını göstermektedir. Burada yasaklanan, bir eksikliği gidermekten ziyade, mevcut doğal hali daha “güzel” kılma amacıyla yapılan müdahalelerdir.

Estetik Ameliyatların Amaçlarına Göre Değerlendirilmesi

Estetik ameliyatların dinî hükmü, yapılma amacına göre farklılık arz eder. İslam fıkıhçıları, bu ayrımı net bir şekilde ortaya koymuşlardır.

Tedavi ve Onarım Amaçlı Müdahalelerin Hükmü

İslam, kişinin sağlığını korumasını ve hastalıklarını tedavi etmesini emreder. Bu bağlamda, estetik ameliyatlar eğer bir tedavi veya onarım amacı taşıyorsa, caiz görülmüştür. Bu tür ameliyatlar şunları kapsar:

1. Doğuştan Gelen Kusurları Giderme: Yarık damak, tavşan dudak gibi doğuştan gelen şekil bozukluklarını düzeltmek.
2. Kaza veya Hastalık Sonucu Oluşan Deformiteleri Düzeltme: Yanık, trafik kazası gibi olaylar sonucu oluşan şekil bozukluklarını onarmak veya uzuv kayıplarını telafi etmek. Örneğin, burun estetiği ameliyatı, nefes alma güçlüğü gibi sağlık sorunlarını gidermek amacıyla yapıldığında caizdir.
3. Sağlık Sorununa Yol Açan Durumları Düzeltme: Aşırı büyük göğüslerin sırt ağrısına neden olması durumunda küçültme ameliyatı gibi, fiziksel ve psikolojik rahatsızlıklara yol açan durumları gidermek.

Bu tür müdahaleler, “Allah’ın yaratışını değiştirme” kapsamında değerlendirilmez; aksine, bir kusuru giderme, sağlığı ve normal fonksiyonu geri kazandırma amacı taşır. Bu nedenle, tedavi ve onarım amaçlı estetik ameliyatlar, İslam dininde caizdir ve hatta bazı durumlarda teşvik dahi edilebilir.

Salt Güzelleşme Amaçlı Ameliyatların Hükmü

Yukarıda zikredilen ayet ve hadisler ışığında, herhangi bir tıbbi zaruret veya fonksiyonel bir bozukluk olmaksızın, sadece daha güzel görünmek, yaşlılık belirtilerini gidermek veya yaratılışta var olan doğal bir özelliği değiştirmek amacıyla yapılan estetik ameliyatlar, İslam dininde caiz değildir. Bu tür müdahaleler, kişinin Allah’ın verdiği fıtratı beğenmeyip değiştirmeye çalışması olarak kabul edilir ve “Allah’ın yaratışını değiştirme” yasağı kapsamına girer.

Net Hüküm: Estetik ameliyatlar, sadece güzelleşme veya daha iyi görünme amacıyla yapıldığında, İslam dininde caiz değildir. Ancak, doğuştan gelen bir kusuru gidermek, bir hastalığın veya kazanın yol açtığı şekil bozukluğunu düzeltmek gibi tedavi ve onarım amaçlı müdahaleler caizdir.

Önceki kısımda estetik ameliyatların temel hükmünü, yani güzelleşme amacıyla yapılanların caiz olmadığını, tedavi ve onarım amaçlı olanların ise caiz olduğunu net bir şekilde ortaya koymuştuk. Ancak bu hassas konu, toplumda birçok yanlış anlamaya ve farklı yorumlara yol açabilmektedir. Şimdi bu ayrımları daha da derinleştirerek, yaygın yanlış bilinenleri düzeltmeye ve konuyu manevi bir perspektifle nihayete erdirmeye çalışacağız.

Yanlış Bilinenler ve Doğruları

Bu konuda sıkça karşılaşılan bazı yanılgıları ve İslam’ın bu konudaki gerçek duruşunu açıklığa kavuşturalım:

• Yanlış Bilgi: “Herkes yaptırıyor, demek ki caizdir.”
• Doğrusu: Bir uygulamanın toplumda yaygınlaşması veya popüler olması, onun dindeki hükmünü değiştirmez. İslam fıkhı, hükümlerini Kur’an ve Sünnet’ten alır, toplumun genel eğilimlerinden değil. Bir fiilin helal veya haram oluşu, Allah’ın koyduğu ölçütlerle belirlenir.
• Yanlış Bilgi: “Sadece küçük dokunuşlar, büyük ameliyatlar gibi değildir, onlar caiz sayılabilir.”
• Doğrusu: Estetik müdahalenin büyüklüğü veya küçüklüğü değil, yapılma amacı esastır. Eğer amaç, Allah’ın verdiği doğal yapıyı (fıtratı) daha “güzel” veya “çekici” hale getirmek ise, bu müdahale küçük bir botoks uygulaması da olsa, büyük bir ameliyat da olsa, aynı hükme tabidir: caiz değildir. Önemli olan niyet ve müdahalenin nihai gayesidir.
• Yanlış Bilgi: “Kendimi iyi hissetmek için yapıyorum, bu da bir nevi psikolojik tedavi değil mi?”
• Doğrusu: Psikolojik rahatsızlıkların tedavisi İslam’da teşvik edilir. Ancak, kişinin kendini “daha güzel” hissetmek amacıyla bedeninde kalıcı değişiklikler yapması, genellikle bir tedavi değil, nefsin arzularına uyma ve dış görünüşe aşırı odaklanma olarak değerlendirilir. Gerçek bir psikolojik rahatsızlığın (örneğin, ağır bir dismorfik bozukluk) uzmanlarca teşhis edilmesi ve tedavinin sadece estetik ameliyatla mümkün olduğunun belirlenmesi istisnai bir durumdur. Çoğu zaman bu tür hisler, kişinin iç dünyasındaki boşlukları dış görünüşle doldurma çabasının bir yansımasıdır.
• Yanlış Bilgi: “İslam sadece dış güzelliğe mi karşı? İç güzellik önemli değil mi?”
• Doğrusu: İslam, hem dış temizliğe ve bakıma önem verir hem de iç güzelliği, yani ahlakı, takvayı ve iyi amelleri yüceltir. Ancak estetik ameliyat yasağı, kişinin var olan doğal güzelliğini korumasına veya temiz tutmasına değil, Allah’ın yarattığı fıtratı beğenmeyip, onu “daha iyi” hale getirme iddiasıyla değiştirmesine yöneliktir. Asıl vurgu, kalpteki iman, takva ve güzel ahlakın kişiyi gerçek anlamda güzelleştirdiğidir.

Manevi Bir Bakışla Estetik ve Fıtrat

Değerli müminler, İslam dini, insanın yaratılışındaki mükemmelliğe ve Allah’ın sanatındaki eşsizliğe işaret eder. Her birimiz, Allah’ın kudretinin bir nişanesi olarak, en güzel biçimde yaratılmışızdır. Bu fıtrat, sadece fiziksel bir yapı değil, aynı zamanda ruhsal ve ahlaki bir donanımı da ifade eder. Estetik ameliyatlara yönelik yasak, aslında bu fıtrata duyulan saygının ve Allah’ın takdirine rıza göstermenin bir tezahürüdür.

Unutmamalıyız ki, bu dünya hayatı geçicidir ve bedenlerimiz bize emanettir. Asıl olan, bu emaneti Allah’ın razı olacağı şekilde kullanmak, onu haramlardan korumak ve ahiret için azık toplamak gayesidir. Dış görünüşe aşırı odaklanmak, nefsin bitmek bilmeyen arzularına kapılmak ve sürekli daha “mükemmel” olana ulaşma çabası, insanı asıl gayesinden uzaklaştırabilir. Gerçek güzellik, kalpteki iman nuru, yüzde tebessüm, dilde doğru söz, elde cömertlik ve bedende takva ile belirginleşir.

Müslüman, Allah’ın kendisine bahşettiği her şeye şükretmeli, eksikliklerini veya kusurlarını bir imtihan vesilesi olarak görmeli ve sabırla karşılamalıdır. Kaza, hastalık veya doğuştan gelen bir kusur nedeniyle oluşan bozuklukları düzeltmek, fıtratı onarmak anlamına gelir ve bu caizdir. Ancak, yaratılışta var olanı daha “güzel” kılma gayesiyle değiştirmek, Allah’ın takdirine müdahale olarak algılanır.

Öyleyse gelin, dışımızdaki geçici güzelliklerin peşinden koşmak yerine, iç dünyamızı imar edelim. Kalbimizi kin, haset, kibir gibi kötü huylardan arındırarak, sevgi, merhamet, tevazu ile dolduralım. Zira ahirette bize fayda sağlayacak olan, ne kusursuz bir yüz ne de pürüzsüz bir cilttir; aksine, Rabbimize teslimiyetimiz, salih amellerimiz ve tertemiz bir kalple O’na yönelişimizdir.