Gram Altında 995 İle 999.9 Arasındaki Fark Nedir

Kuyumcu vitrininden veya rafineriden paketli gram altın alırken ambalajın üzerinde yazan “995” veya “999.9” ibaresi, ilk kez altın birikimi yapanların en çok tereddüt ettiği teknik ayrıntıların başında gelir. Pek çok kişi 995 yazan altının saflığının yetersiz olduğunu, bozdururken zarar edeceğini veya 999.9 yazan altının her zaman daha karlı bir yatırım aracı olduğunu düşünür.

Gerçekte her iki ürün de Türkiye ve dünya piyasalarında 24 ayar saf altın kabul edilir. Aralarındaki fark madenin temel değerinden değil, rafineri arıtma teknolojisinden ve binde dörtlük küçük bir saflık payından kaynaklanır.

995 Ve 999.9 Milyem Ne Anlama Gelir

Kuyumculuk sektöründe altının saflık derecesi “milyem” adı verilen binde bir ölçü birimiyle ifade edilir. Saf altın 1000 tam puan üzerinden değerlendirilir ve doğada veya laboratuvarda yüzde yüz (%100) saf bir maden elde etmek kimyasal olarak neredeyse imkansız kabul edildiği için en üst saflık standartları binde oranlarla belirlenir.

• 995 Milyem Gram Altın: İçeriğindeki madenin binde 995’i (%99,5) tamamen saf altındır. Kalan binde 5’lik kısım ise arıtma işleminden sonra madenin içinde kalan mikroskobik gümüş veya bakır gibi doğal alaşım izleridir. Türkiye’de Kapalıçarşı ve serbest piyasada standart kabul edilen külçelerin ezici çoğunluğu 995 saflıktadır.
• 999.9 Milyem Gram Altın: Finans çevrelerinde “dört dokuz” olarak bilinen bu saflık seviyesinde madenin on binde 9999’u (%99,99) saf altındır. İleri düzey kimyasal elektroliz ve özel arıtma fırınlarında işlenerek yabancı elementlerden neredeyse tamamen arındırılmıştır.

1 gramlık bir külçe altın aldığınızda, 995 ile 999.9 arasındaki saf altın farkı sadece 0,0049 gramdır (yaklaşık 4,9 miligram). Bu miktar bir toz tanesi büyüklüğündedir ve gözle ya da standart kuyumcu terazileriyle fark edilmesi mümkün değildir.

995 İle 999.9 Gram Altın Karşılaştırma Tablosu

Her iki saflık standardının piyasa dinamiklerini, kullanım alanlarını ve bozdurma şartlarını aşağıdaki tablodan detaylıca karşılaştırabilirsiniz:

Kuyumcular Alırken Ve Satarken Fiyatı Nasıl Belirler

Kuyumcuların tabelalarında veya serbest piyasa ekranlarında gördüğünüz “Has Altın” fiyatı, aksi belirtilmedikçe her zaman 995 milyem baz alınarak hesaplanır. Bir kuyumcu toptancıdan 995 saflığında altın aldığında ekrandaki fiyatı doğrudan kullanır.

Elinizdeki 999.9 milyemlik paketli külçeyi kuyumcuya satmak istediğinizde ise teorik hesaplama şöyledir:

999,9 / 995 = 1,00492

Yani 999.9 milyemlik altının gram başına ekrandaki has altın fiyatından yaklaşık %0,49 daha pahalıya satılması ve bozdurulurken de aynı oranda fazla ödeme yapılması gerekir. Örneğin has altın gram fiyatının 3.000 TL olduğu bir günde, 999.9 altının saf maden değeri matematiksel olarak 3.014,70 TL seviyesindedir.

Ancak kuyumcu tezgahındaki pratik uygulama her zaman kitaptaki gibi işlemez. Çarşıdaki bazı kuyumcular, bozdurmaya gelen müşterinin getirdiği altın 999.9 saflığında dahi olsa, “Biz tüm gram altınları düz has fiyattan (995) bozarız” diyerek aradaki saflık primini ödemekten kaçınabilir. Bu durum, alırken ekstra arıtma parası ödeyen küçük tasarruf sahibinin bozdururken zarar etmesine yol açar.

Yatırım Yaparken Hangisini Almak Daha Mantıklı

Birikim yaparken temel amaç her zaman en az maliyetle en yüksek miktarda saf altına sahip olmaktır. Bu noktada alım yapacağınız altının gramajı tercihinizin rotasını çizer:

• 1 Gram, 5 Gram Ve 10 Gram Gibi Küçük Alımlar: Kesinlikle 995 milyem tercih edilmelidir. Çünkü küçük gramajlarda aradaki binde dörtlük saf maden farkı kuruş mertebesindedir. Alırken rafinerinin talep ettiği ekstra işçilik primi, bozdururken geri alınamayacağı için küçük miktarlarda 999.9 almak gereksiz bir prim ödemesi yaratır. Yatırımlık altın alırken makas farkına para kaptırmamanın pratik yolları arasında en temel kural, piyasada en hızlı nakde dönen standart ürünü almaktır.
• 100 Gram, 500 Gram Ve 1 Kiloluk Külçeler: Külçe büyüdükçe binde dörtlük oran ciddi bir rakama dönüşür. 1 kilogramlık bir külçede 999.9 saflık tercih edildiğinde külçenin içinde 995 külçeye göre net 4,9 gram daha fazla has altın yer alır. Toptan altın ticaretinde veya büyük fon birikimlerinde bu fark ihmal edilemeyecek kadar büyüktür ve toptan piyasada 999.9 külçeler her zaman değerinde alıcı bulur.
• Ziynet Sikkeleri İle Karşılaştırma: Çeyrek veya yarım altın gibi ürünler 22 ayar (916 milyem) basıldığı için içlerinde bakır alaşımı bulunur ve çeyrek altında eski yeni tarih farkı gibi ek işçilik maliyetleri taşır. Oysa hem 995 hem de 999.9 külçeler 24 ayar saf standartta olduğu için ziynet altınlara kıyasla her zaman daha az makas aralığı sunar. Ambalaj maliyetinden tamamen kurtulmak isteyenler ise sanayi tipi kesme altın nedir ve nasıl alınır konusunu inceleyebilir.

Gram Altın Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Detayları

İster 995 ister 999.9 olsun, ambalajlı gram altın alırken merdiven altı atölyelerde basılmış sahte veya düşük ayarlı ürünlerle karşılaşmamak için belirli güvenlik kriterlerine dikkat etmeniz gerekir:

Satın aldığınız ürünün Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası’na akredite olmuş lisanslı rafineriler (İstanbul Altın Rafinerisi – İAR, Nadir Metal Rafineri vb.) veya T.C. Darphane tarafından üretilmiş olduğundan emin olun. Ambalajın şeffaf güvenlik blisterinde yırtık, lehim izi veya hava kabarcığı bulunmamalıdır. Kartın üzerinde yer alan seri numarası ile hologram güvenlik damgasını kontrol edin. Şüpheli bir durum sezdiğinizde sahte altın nasıl anlaşılır yöntemlerini uygulayarak hassas kuyumcu terazisinde altının net 1,00 gram geldiğini teyit ettirin.

Kuyumcudan alışveriş yaparken doğrudan “995 milyem yatırımlık paketli gram altın istiyorum” diyerek pazarlık yapmak, gereksiz rafineri arıtma primlerinden kurtulmanızı ve bozdururken de ekran has fiyatından kayıpsız çıkış yapmanızı sağlar.